Een speelse combinatie

Duffel aan het woord

Aansluitend op het centrum van Duffel ligt een groot onderbenut grasveld achter de grootste sociale woonwijk van de gemeente. Er is een mini-speeltuin, er wordt wat gevoetbald en rondgehangen en drie maal per jaar gaat hier een evenement door. Het is echter geen aantrekkelijke plek voor de vele kwetsbare kinderen en jongeren die in de wijken rondom wonen. Bij gebrek aan kwalitatieve open ruimte zijn ze liever aanwezig in het midden van de sociale wijken en het oosten van het centrum. Hun aanwezigheid wordt daardoor jammer genoeg vaak als luidruchtige overlast ervaren.

Het grasveld heeft echter potentie, als kwalitatieve open ruimte en niet enkel voor kinderen en jongeren. Ook gezinnen, sporters, wandelaars, hondenliefhebbers, Duffelaars zonder tuin, bezoekers van evenementen, dagjestoeristen,… .

Drie concrete ideeën hangen in de lucht:

  • inrichting van meer speel- en sportruimte
  • een hondenweide
  • een buurt-wandel/looplus.

Om te vermijden dat de realisatie van deze drie projecten toekomstige ideeën zou hypothekeren, moeten we tegelijk een visie ontwikkelen op het ruimere gebied. Daarbij zijn een frisse blik en extra inspiratie welkom.

Bijkomende achtergrondinfo:

  • Er zijn linken mogelijk richting een nabijgelegen speelbos.
  • Er zijn trage verbindingen mogelijk richting het centrum van Duffel-Oost
  • Het grasveld is ingekleurd als woonuitbreidingsgebied.
  • Heel wat percelen rondom het speelbos en dit grasveld zijn eigendom van het lokaal bestuur.
  • De bewoners van de sociale woonwijken zijn heel divers van achtergrond.
  • De regio Mechelen-Lier is op zoek naar locaties voor o.a. paalkamperen.
  • Duffel wil extra inzetten op sportmogelijkheden
  • Sint-Katelijne-Waver grenst bijna aan dit gebied en heeft mountainbikeroutes, Duffel nog niet.
  • De wijk met sociale woningen wordt binnen enkele jaren gerenoveerd: in fase 1 een deel van de wijk rond Hogevelden/Provinciestraat, in een volgende fase de straten aan de Berkhoevelaan en Acacialei. 

Wat zeggen onze experten?

1.     Zoom uit naar het bredere kader

Een mooie invulling van het grasveld gaat gepaard met de ruimere omgeving waar meerdere potenties zijn. Om te vermijden dat de volledige zone zich ontwikkelt per individueel perceel, kan een visie op de ruimtelijke ontwikkeling ervan het toekomstige gebruik en de kwaliteit beter garanderen. Stap in je helikopter en bekijk het gebied van bovenaf. Zo kan je vrij makkelijker een zone afbakenen die hiervoor in aanmerking komt. Binnen deze zone is het bovendien makkelijk om voor iedere doelgroep wat wils te bieden.

2.     Betrek je burgers

Als je een gemeenschapsfunctie wil geven aan een bepaalde plaats, moet je die gemeenschap ook betrekken. De zone is immers té belangrijk om dit niet te doen. In 2021 werd blijkbaar al budget voorzien. Wil dit ook zeggen dat de invulling van het gebied hier ook reeds aan vast hangt?

Het zou een gemiste kans zijn om de buurt niet te laten meedenken. Je kan als gemeente perfect ook een kader scheppen waarbinnen beslissingen niet en wel gemaakt kunnen worden. Het betrekken van de buurt verhoogt het gevoel van vertrouwen, het algemene draagvlak en de zorg die iedereen voor de plek zal gaan dragen.

Belangrijk: Ga na wie er in de buurt woont en wie de zone zal gaan gebruiken. Het definiëren van deze doelgroepen bepaalt in grote mate de manier waarop je tewerk moet gaan. Tieners, gepensioneerden, burgers met verschillende sociale achtergronden, enz… hebben allemaal andere noden en wensen en zijn op een andere manier te benaderen. En hoewel ieder zijn eigen plekje wenst, is de meest bruisende plek meestal diegene die inzet op multifunctionaliteit. Denk ook vooraf na welke rol en verantwoordelijkheden zij zullen nemen. En vergeet niet dat in geval van conflict de aanwezigheid van onbekenden het klimaat juist neutraliseren.

3.     Herbekijk de toegankelijkheid

Stel jezelf de vraag welke verbindingen nodig zijn in de zone en erbuiten. Logische en veilige verbindingen zorgen ervoor dat mensen de plek “kunnen vinden” en ontdekken. Denk hierbij ook na over strategische aankoop van gronden in de toekomst. Momenteel zijn de beperkte toegangsmogelijkheden tot de zone (via woonwijk of doodlopende straat “straatjesbossen”) niet erg uitnodigend. Denk ook na over een doorverbinding richting het centrum en op welke manier je deze wil verwezenlijken (zone 30, fietsstraat, autoluwe omgeving,…). Een veilige oversteek ter hoogte van de Borzestraat lijkt zich op te dringen. Het paadje naar de acacialei zou een poortfunctie kunnen vervullen. Maak zeker gebruik van bestaande potenties als wandelknooppunten, fietsroutes, speelbossen,…

4.     Wed op verschillende paarden

Een multifunctionele plek spreekt aan. Een plek voor het grote en kleine ontmoeten, maar ook voor biodiversiteit, spelen, klimaatadaptatie, lokale voedselketen, … verhoogt de dynamiek. Een hondenlosloopzone is vaak een erg interessant sociaal biotoop, maar vraagt om correcte afspraken en sensibilisering met gebruikers en omwonenden.

Of je doelgroepen juist nood hebben aan een “eigen plek” binnen de projectzone of een plek waar iedereen elkaar kan ontmoeten, kan ook onderwerp zijn van het participatief traject.

5.     Investeer in de juiste dingen

Afhankelijk van de gekozen doelstellingen, het traject, doelgroepen, inkleding, enz… zal er meer of minder tijd of middelen nodig zijn. Hou hiermee rekening bij het opstellen van de budgetten en wees flexibel. Investeer ook in de juiste dingen. Vaak levert een samenkomst met een hapje en drankje in een verbindende sfeer meer op dan een duur speeltoestel dat niet gebruikt gaat worden. Spreid realisaties in de tijd indien nodig en houd rekening met de evenementenfunctie van het centrale plein.

Nuttige links en informatie

Wil je jezelf laten inspireren om je publieke ruimte een kwalitatieve invulling te geven? Je weet niet goed hoe je hieraan moet beginnen? Neem zeker hier een kijkje!