De kleine wildernis

Lille aan het woord

Een grasland (20.000m²) in de straat Brulens in deelgemeente Gierle leent zich tot een waardevolle invulling. Samen met Kind en Samenleving is de gemeente bezig om een speelweefselplan op te maken. Het gebied achter de meisjeschiro kan hier deel van uitmaken.

Naast de aanpalende meisjeschiro ligt ten noordoosten een nieuw speelbos en aan de zuidoostkant een industrieterrein (KMO-zone Brulens). In de verdere omgeving gaat naar het westen toe de dorpskern over in natuur en landbouwgebied. Het gebied bevindt zich relatief dicht bij het dorpshart.

In de buurt zijn er dan ook heel wat voorzieningen voor kinderen en jongeren, met name de meisjeschiro, GBS Gierle (kleuter en lager onderwijs), de pingpong en een buitenschoolse kinderopvang van Ferm.

Het idee is om een ‘kleine wildernis’ te creëren op het terrein. Een kleine, leerrijke, biodiverse ontmoetingsplek. Bij een kleine wildernis tracht men braakliggende terreinen om te toveren tot aangename en leerrijke natuur die verbindend werkt. Ook hier wordt een lokale school, kinderopvang, jeugdverblijf… betrokken in het project door ze bijvoorbeeld te laten helpen bij het onderhoud. Een kleine wildernis gaat om een gebied groter dan een tennisveld, maar kleiner dan 50 are. Educatie en inheemse beplanting vormen steeds de uitgangspunten.

Bovenstaande zaken werden door de gemeente in 2020 via de projectoproep ‘Natuur in je buurt’ van het Agentschap van Natuur en Bos ingediend om een subsidie te bekomen. Helaas werd de subsidie niet toegekend waardoor de gemeente het moet stellen met de eigen middelen (50.000 euro).  

Op het terrein zijn naast het grasland ook nog heel wat bomen, struiken en een poel aanwezig. Deze laatste is momenteel niet goed zichtbaar, laat staan toegankelijk, maar blijft mogelijk wel een zeer waardevol element dat zowel educatieve als recreatieve mogelijkheden biedt.

Het bestaande speelbos kan een uitbreiding zijn op het projectgebied en biedt tal van speelmogelijkheden. De doelgroep voor deze kleine wildernis, mede bepaald door het speelweefselplan, is kinderen en hun ouders.

Wat zeggen onze experten?

1.     Financiering

Het niet toekennen van de subsidie houdt jullie als gemeente momenteel tegen om te starten aangezien het budget voor uitvoering van 200.000 euro naar 50.000 euro is herleid.

Vertrek vanuit de wetenschap dat je 50.000 euro zeker hebt. Wat kan je daarmee al doen? Dit is best al een mooi budget om de basis mee te realiseren. De duurdere infrastructuurwerken zoals de uitkijktoren kunnen ook later desgewenst nog uitgevoerd worden. Met dergelijke toekomstige ingrepen wordt best meteen rekening gehouden qua inplanting.

Kan je elders ook nog (financiële) steun vinden? Bijvoorbeeld bij de omliggende bedrijven? Een crowdfunding opstarten bij de burgers van Gierle? Steun onder de vorm van plantgoed, kennis, vrijwilligers of een tuinbouwschool die de inrichting mee willen realiseren,…

Kan je de kosten verder drukken door kleiner plantsoen te gebruiken, inventieve, tijdelijke en/of goedkopere zit-elementen (een boom of een pallet is goedkoper dan een zitbank), minder reliëfwijzigingen en avontuurlijke hoekjes realiseren via dynamiek van aanplanting, de duurste oppervlakten reduceren ten voordele van de goedkopere maar zonder afbreuk te doen aan het concept (bv. kleiner miniwoud en iets grotere oppervlakte regulier bos).

Kortom, probeer terug te gaan naar de basis. Avontuur en beleving zit voor kinderen niet zozeer in dure infrastructuur. Voor zorgeloos ravotten is weinig nodig.

Wil je toch terug indiening op de subsidieoproep “Natuur in je Buurt” adviseren we de focus meer op gezondheidaspecten te leggen, wat overigens perfect kan binnen dit dossier. Probeer verder ook andere partners aan boord te krijgen zoals chiro, een school, kinderopvang, … Dat maakt je dossier alleen maar sterker.

2.     Bekijk toegankelijkheid in een ruimer kader

Het zou goed zijn om de ruimere omgeving te analyseren en te bekijken of en hoe bezoekers de zone kunnen bereiken. Er is een duidelijke toegangszone voorzien op de projectzone zelf, maar vanuit Brulens en Schoolstraat zijn er geen uitnodigende toegangen. Een veilige, trage en bij voorkeur groene verbinding van en naar de school, kinderopvang, begraafplaats, chiro, woonbuurt en het landschap rondom trekt het hele project naar een hoger niveau.

3.     Maak gebruik van de kennis en wensen van de buurt

Een participatief voortraject verhoogt de kwaliteit, draagvlak en het uiteindelijke gebruik aanzienlijk. Als je een gemeenschapsfunctie wil geven aan een bepaalde plek, betrek je de beoogde gemeenschap best vanaf de start. In hoeverre dit gebeurd is, is niet helemaal duidelijk uit de omschrijving. Het project is ook al sterk uitgewerkt. Maar sowieso hebben jullie een positief verhaal dat enkel nog sterker kan worden als je de burgers om hun mening vraagt. Denk hierbij op voorhand goed na welke rol je hen wil geven en over welke punten er flexibiliteit is.

Zoek zeker naar intergenerationele connecties. Want hoewel de focus sterk op kinderen gericht is, mikken jullie tegelijkertijd ook op een ontmoetingsplek voor meerdere leeftijdscategorieën. Ten minste één goed uitgekozen ruimtelijke installatie als multifunctionele toegangspoort kan helpen om dit te verwezenlijken. Dergelijke constructie prikkelt kinderen en volwassen om de plek te gaan ontdekken en er is altijd wel iets anders te beleven. Denk aan een zomer-BBQ voor de buren, een theatervoorstelling, een buitenklas, enz…

4.     Kleine wildernis / voedselbos

Bekijk zeker de pagina met vele weblinks naar extra informatie en expertise.

Het ANB, maar ook het Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete, BOS+ en de bosgroep Kempen Noord kunnen mogelijk helpen bij de realisatie hiervan en kunnen mogelijk ondersteunen in het financiële luik en/of trajectbegeleiding. Voor specifieke wensen kunnen zij jullie eveneens doorverwijzen naar de juiste persoon of instantie.

Nuttige links en informatie

Wil je jezelf laten inspireren om je publieke ruimte een kwalitatieve invulling te geven? Je weet niet goed hoe je hieraan moet beginnen? Neem zeker hier een kijkje!